مخاطبان

دانشجویان و علاقه‌مندان روان‌شناسی، مربیان/مدرسان، مدیران منابع انسانی، کوچ‌ها و هر کسی که می‌خواهد مهارت‌های روان‌شناختی را در زندگی روزمره و محیط کار به‌کار ببرد.

دستاوردهای یادگیری

• شناخت پایه‌های علمی روان‌شناسی (عصب‌روان‌شناسی، یادگیری، هیجان، شخصیت، رشد، اجتماعی).

• تسلط بر مهارت‌های ارتباطی و گوش‌دادن فعال، همدلی و بازخورد مؤثر.

• آشنایی عملی با اصول CBT (بازساخت شناختی، ثبت افکار، مواجهه امن) و ذهن‌آگاهی.

• تشخیص اولیه الگوهای ناسازگار و تدوین «طرح مداخله کوتاه‌مدت» غیر‌درمانی.

• آشنایی با اخلاق حرفه‌ای، مرزبندی و ارجاع به درمانگر/روان‌پزشک.

• سواد داده‌ای پایه: سنجش، پرسش‌نامه‌ها، پایایی/روایی، تحلیل ساده (SPSS/Google Sheets).

سرفصل‌ها (۸ ماژول، هر ماژول ۲.۵–۳ ساعت)

1. مبانی علمی روان‌شناسی

   • تاریخچه مختصر، روش علمی، خطاهای شناختی رایج

2. مغز و رفتار

   • سیستم لیمبیک، دوپامین/سروتونین، استرس و تنظیم هیجان

3. رشد و شخصیت

   • مراحل رشد، پنج‌عامل بزرگ شخصیت، طرحواره‌های رایج

4. روان‌شناسی اجتماعی و ارتباطات

   • نفوذ و اقناع، سوگیری‌ها، تعارض و همدلی

5. بهداشت روان و فرسودگی

   • علائم هشدار، خودمراقبتی، پروتکل «پنج دقیقه برای آرام‌سازی»

6. اصول CBT و ذهن‌آگاهی

   • مدل ABC، ثبت افکار، مواجهه تدریجی، تمرین تنفس آگاهانه

7. سنجش و داده در روان‌شناسی

   • معرفی پرسش‌نامه‌های معتبر (DASS-21، PERMA، GAD-7)، تفسیر مسئولانه

8. مداخله‌های کوتاه‌مدت در زندگی و کار

   • هدف‌گذاری SMART، عادت‌سازی، برنامه ۳۰ روزه تغییر

نمونه‌ی جلسه: «بازسازی شناختی در ۹۰ دقیقه»

• گرم‌آپ (۱۰ دقیقه): یک موقعیت استرس‌زا را بنویسید.

• مینی‌درس (۲۰ دقیقه): مدل ABC و تحریف‌های شناختی (همه یا هیچ، فاجعه‌سازی، ذهن‌خوانی…).

• تمرین (۳۰ دقیقه): تکمیل «ثبت افکار» برای موقعیت شخصی، یافتن شواهد موافق/مخالف.

• مهارت (۱۵ دقیقه): تنفس جعبه‌ای 4×4×4×4 + اسکن بدن ۳ دقیقه‌ای.

• انتقال به عمل (۱۵ دقیقه): طراحی «گام کوچک» برای هفته‌ی آینده.

• منابع و ارزیابی کوتاه (۵ دقیقه).

الگوی ثبت افکار (نمونه کوتاه)
موقعیت → فکر خودکار → احساس (۰–۱۰۰) → شواهد موافق/مخالف → فکر متعادل → احساس جدید

جعبه‌ابزار کاربر (Templates)

• چک‌لیست مراقبت از خود (روزانه/هفتگی): خواب، تغذیه، حرکت، ارتباط، معنا.

• برگه‌ی مدل ABC: Activating Event / Belief / Consequence + Dispute.

• پلان ۳۰ روزه تغییر: هدف SMART، محرک‌ها، موانع، جایگزین‌ها، پاداش.

• راهنمای ارجاع: چه زمانی باید به متخصص ارجاع دهیم؟ (خطر آسیب، اختلال عملکرد شدید، افکار خودآسیب‌رسان).

• پرسش‌نامه‌های پیشنهادی با راهنمای نمره‌گذاری مسئولانه.